( 1 ) هنگامى كه بنى هاشم پيمان ياورى - « حلف الفضول » « 1 » - را بين قبايل عرب استوار ساختند تا بموجب آن بمددكارى ستمديدگان آن قدر بپردازند كه ستم از آنها بردارند و از زورگوئى نيرومندان بر طبقات ناتوان و تجاوز شهرنشينان بر غريبان جلوگيرى كنند ، بنى اميه دودمانى بودند كه همه افراد آنها از چنين پيمان ثمربخشى سرپيچيدند و بجهاتى كه اهم آن حسد و تعصب عشيره‌اى و غرور شخصى بود از اين معاهده روى برگردانيدند و اين گونه رفتار ناپسند چه در زمان جاهليت و چه در دوران حكومت اسلامى از آنان سر ميزد و هرگز بانجام اقدام شايسته مبادرت نورزيدند چنان كه « جاحظ » درباره‌شان ميگويد : « از اين طايفه قدمى شايسته و روزى بايسته و پيشينهء نيكو و مبارزه‌اى در طريق حق مشهود نيست و اگر عملى از آنها به نظر ميرسد در طريق زيان خلق انجام يافته است » . هنگامى كه پيامبر اسلام براى اعلاى كلمه حق برخاست و مشعل توحيد را بدست خويش فرا راه مردم داشت ، همين دودمان مردود فراهم آمدند تا نداى حقيقت را خاموش سازند و پرچم آئين جديدى را كه مردم را به آزادى خرد و بيدارى دل فرا ميخواند در هم پيچند ، ولى خداوند لواى كفرشان را در هم نورديد و آتش دشمنىشان را خاموش ساخت و كيدشان را بخودشان برگرداند و هنگامى كه آئين محمدى نمود كرد و

--> ( 1 ) - فضول و فضولى در عربى درست بر خلاف فارسى به كار ميرود . در لغت مىنويسد : « حلف الفضول هوان هاشما و زهرة و سيما القرشيين دخلوا على عبد الله بن جدعان فتحالفوا بينهم على دفع الظلم و اخذا الحق من الظالم سمى بذلك لانهم تحالفوا على ان لا يتركوا عند احد فضلا يظلم به احدا الا اخذوه منه و يقال بشيء فضول اى زيادة على ما يحتاج اليه . الفضولى الخياط و الذي يتعرض لمالا يعنيه » .